Ngành gia cầm thế giới bước vào một giai đoạn điều chỉnh sâu, khi chi phí đầu vào, rủi ro dịch bệnh và bất ổn thương mại cùng xuất hiện. Doanh nghiệp không chỉ tìm cách mua nguyên liệu rẻ hơn mà còn phải giảm lãng phí trong khẩu phần, kiểm soát sức khỏe đàn và tổ chức lại những công việc vốn phụ thuộc vào lao động thủ công.
Gia cầm thế giới chịu sức ép từ chi phí thức ăn
Theo Khảo sát Dinh dưỡng và Thức ăn gia cầm 2026 của WATT Global Media, 310 chuyên gia dinh dưỡng, bác sĩ thú y, chủ trang trại và nhà quản lý sản xuất đã tham gia cung cấp thông tin. Trong đó, 74% xem chi phí nguyên liệu là mối quan ngại rất quan trọng, còn 64% đánh giá chi phí năng lượng là áp lực đáng kể.
Với một trang trại, giá ngô, đậu tương hay premix tăng không chỉ làm hóa đơn thức ăn cao hơn. Nó còn buộc người quản lý xem lại hệ số chuyển hóa, tỷ lệ hao hụt, năng lực bảo quản và cách lập kế hoạch mua hàng. Một lô nguyên liệu có giá thấp nhưng chất lượng không ổn định có thể làm tăng chi phí ở các khâu sau, từ điều chỉnh khẩu phần đến xử lý đàn tăng trưởng chậm. Đây là lý do gia cầm thế giới phải quan tâm đồng thời đến giá mua và hiệu quả sử dụng.
Chuyển đổi không nên bắt đầu bằng việc thay một sản phẩm phụ gia riêng lẻ. Trước hết, hãy tách các khoản chi theo lứa, khu chuồng và công thức đang dùng để biết thay đổi nào thực sự giảm chi phí.
Gia cầm thế giới tìm cách giảm phần lãng phí bằng dinh dưỡng chính xác
Áp lực nguyên liệu đang kéo dinh dưỡng gia cầm theo hướng chính xác hơn. Thay vì áp một công thức cho mọi đàn, doanh nghiệp có xu hướng điều chỉnh theo tuổi, năng suất, điều kiện chuồng và chất lượng nguyên liệu thực tế. Mục tiêu là cung cấp đủ dưỡng chất cần thiết mà không trả tiền cho phần dư thừa bị đào thải.
Các chương trình hỗ trợ sức khỏe đường ruột cũng được quan tâm nhiều hơn. Prebiotic, probiotic, enzyme, axit hữu cơ, postbiotic và các chất kiểm soát độc tố nấm mốc có thể được cân nhắc, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào công thức, điều kiện bảo quản, chất lượng nước và tình trạng đàn. Không nên coi một phụ gia là lời giải độc lập cho mọi vấn đề tiêu hóa.
Để đánh giá một thay đổi, trang trại cần ghi lượng ăn, tăng trọng hoặc sản lượng trứng, tỷ lệ loại thải và chi phí thuốc thú y. Nên so sánh với lứa có điều kiện tương đồng vì thời tiết, giống và mật độ nuôi cũng ảnh hưởng đến năng suất.
An toàn sinh học chuyển từ khẩu hiệu thành dữ liệu
Dịch cúm gia cầm độc lực cao vẫn là rủi ro lớn dù mức thiệt hại nghiêm trọng trong khảo sát năm 2026 đã giảm so với năm trước. Khoảng 43% người tham gia vẫn xem HPAI là một trong những rủi ro chính; 29% cho biết đã điều chỉnh quy trình phòng dịch tại trang trại.
Điều này cho thấy an toàn sinh học đang được nhìn như một khoản đầu tư vận hành. Trang trại cần biết người nào ra vào, khu vực nào đã vệ sinh, phương tiện nào tiếp cận chuồng và sự cố nào cần báo ngay. Một quy trình dài nhưng không có người chịu trách nhiệm hoặc không có bằng chứng ghi nhận sẽ khó giúp đội ngũ xử lý nhất quán. Việc ghi dữ liệu không thay thế đánh giá của bác sĩ thú y. Nó giúp phát hiện chuỗi bất thường sớm hơn, chẳng hạn lượng nước giảm ở một khu hoặc tỷ lệ chết tăng sau khi di chuyển. Khi có tín hiệu, người phụ trách có thể khoanh vùng để kiểm tra.
An toàn sinh học chỉ tạo ra giá trị khi từng bước kiểm soát có người thực hiện, có thời điểm và có cách kiểm tra lại.
Số hóa để quản lý biến động nhanh hơn
Khảo sát cho thấy hệ thống truy xuất thức ăn và theo dõi chất lượng được doanh nghiệp ưu tiên nhiều nhất, tiếp đến là thiết bị cho ăn chính xác, giám sát sức khỏe vật nuôi và cảm biến phân tích nguyên liệu theo thời gian thực. Phần mềm tối ưu công thức bằng AI cũng được quan tâm, dù chưa thay thế vai trò của chuyên gia dinh dưỡng. Đây là hướng chuyển đổi đáng chú ý của gia cầm thế giới.
Giá trị của số hóa nằm ở việc nối các dữ liệu vốn thường bị tách rời. Cảnh báo về lượng ăn chỉ hữu ích khi gắn với đàn, nguyên liệu, ngày và người cần kiểm tra.
Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ một quy trình nhỏ: chuẩn hóa mã lứa, ghi nhận nhập xuất thức ăn, đối chiếu tồn kho với lượng sử dụng và lập báo cáo bất thường theo ngày. Những nền tảng như FarmGo có thể hỗ trợ quản lý sản lượng, tồn kho và chi phí; tính năng cụ thể cần được đối chiếu với quy mô và cách vận hành của từng trại. Người quản lý có thể xem thêm dữ liệu trang trại cần theo dõi để xây dựng danh sách tối thiểu.
Không kháng sinh cần lộ trình phù hợp
Sản xuất không kháng sinh tiếp tục tăng. Khảo sát ghi nhận 40% doanh nghiệp cho biết toàn bộ sản lượng thức ăn đã không sử dụng kháng sinh, cao hơn mức 33% của năm trước. Tuy nhiên, chuyển đổi này không đơn giản là bỏ một thành phần khỏi công thức.
Khi giảm kháng sinh, bệnh cầu trùng, viêm ruột hoại tử và bệnh do Escherichia coli vẫn cần được theo dõi. Chi phí phụ gia và nguy cơ giảm năng suất có thể làm lộ khoảng trống trong quy trình.
Probiotic được đánh giá tích cực nhất trong nhóm giải pháp thay thế, nhưng kết quả tại từng trại còn phụ thuộc vào chủng sử dụng, liều, điều kiện bảo quản và cách phối hợp với dinh dưỡng. Lộ trình an toàn hơn là thử nghiệm có kiểm soát, ghi số liệu trước và sau, đồng thời giữ một phương án xử lý khi đàn có dấu hiệu bất thường. Việc điều trị vẫn cần theo hướng dẫn của người có chuyên môn thú y.
Bài toán thích ứng nằm ở cách triển khai
Gia cầm thế giới đang chuyển đổi vì nhiều sức ép đến cùng lúc, nhưng không phải trang trại nào cũng cần đầu tư giống nhau. Cơ sở có chi phí thức ăn cao cần ưu tiên kiểm soát nguyên liệu và hệ số chuyển hóa. Cơ sở có rủi ro dịch bệnh cần rà lại luồng di chuyển và hồ sơ vệ sinh. Nơi thiếu lao động có thể thử tự động hóa ở công việc lặp lại, sau khi xác định rõ ai xử lý ngoại lệ.
Một kế hoạch thực tế nên có mục tiêu đo được, người phụ trách, thời gian thử và tiêu chí dừng. Khi chi phí, sức khỏe đàn và dữ liệu được xem cùng nhau, doanh nghiệp có cơ hội chọn đúng điểm cần cải tiến thay vì chạy theo từng công nghệ mới. Đây cũng là cách để ngành gia cầm thế giới duy trì sức cạnh tranh khi thị trường và khí hậu tiếp tục biến động. Các bài phân tích trong chuyên mục Tin tức HIPOTECH có thể giúp người nuôi tham khảo thêm các cách tổ chức dữ liệu và vận hành.
Đưa công nghệ vào trang trại với Phần mềm quản lý trang trại FarmGo tích hợp trợ lý AI thông minh, giúp quản lý sản lượng, kĩ thuật nuôi, tồn kho cám thuốc, chi phí và lợi nhuận từng lứa nuôi ngay trên điện thoại.
Tư vấn trực tiếp: Zalo 0971 105 123.
Email: hotro@farmgo.vn
