Đại diện phía HIPOTECH – đã có buổi gặp mặt và trao đổi cùng đại diện DEKKO về định hướng ứng dụng công nghệ trong các dự án nuôi biển tại Việt Nam, đặc biệt là mô hình nuôi cá lồng bè.
Đón tiếp đoàn làm việc từ HIPOTECH có anh Nguyễn Văn Đạt – Trưởng ban dự án tập đoàn DEKKO và anh Nguyễn Ngọc Minh – Phụ trách dự án lồng HDPE DEKKO khu vực miền bắc.
Buổi làm việc mở ra cơ hội kết nối giữa thế mạnh về hạ tầng nuôi biển của DEKKO và Nền tảng quản lý chăn nuôi của FarmGo – Sản phẩm thuộc CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ HIPOTECH. Hai bên cùng hướng đến mục tiêu xây dựng một mô hình nuôi cá lồng bè thông minh và hệ sinh thái nuôi biển hiện đại, an toàn và bền vững, trong đó công nghệ không chỉ hỗ trợ quản lý mà còn giúp người nuôi chủ động phát hiện rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Hướng tới mô hình nuôi cá lồng bè thông minh
Một trong những nội dung trọng tâm được trao đổi là xây dựng mô hình hợp tác tạo ra giá trị thiết thực cho ba bên gồm DEKKO, HIPOTECH và Khách hàng sử dụng.
Trong mô hình này, DEKKO phát huy thế mạnh về giải pháp hạ tầng và vật liệu kỹ thuật phục vụ nuôi biển, đặc biệt là lồng bè nhựa HDPE.
HIPOTECH đảm nhiệm vai trò phát triển nền tảng công nghệ, số hóa quy trình vận hành thông qua phần mềm FarmGo, kết nối dữ liệu cảm biến và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Người nuôi cá là đối tượng trực tiếp thụ hưởng một giải pháp nuôi cá lồng bè thông minh đồng bộ, từ hạ tầng lồng bè, giám sát môi trường đến ghi chép nhật ký, quản lý thức ăn, thuốc, chi phí và đánh giá hiệu quả từng vụ nuôi.
Định hướng này phù hợp với mục tiêu phát triển nuôi biển theo hướng công nghiệp, có tổ chức và bền vững. Theo thông tin DEKKO công bố, doanh nghiệp đã tham gia đóng góp các giải pháp hạ tầng và vật liệu kỹ thuật tại buổi làm việc giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam. Việt Nam được đánh giá có khoảng 500.000 ha mặt biển có tiềm năng phát triển nuôi biển, nhưng hoạt động sản xuất hiện vẫn còn những hạn chế về quy mô, liên kết, an toàn môi trường và khả năng truy xuất theo tiêu chuẩn quốc tế.
Đặt bài toán rủi ro trong nuôi cá lồng bè làm trọng tâm
Trong quá trình trao đổi, đại diện hai bên dành sự quan tâm đặc biệt đến những rủi ro thường gặp trong nuôi cá lồng bè như cá bị ngộp do thiếu oxy, cá mắc bệnh, môi trường nước thay đổi bất thường hoặc xảy ra sự cố trong quá trình sản xuất.
Đối với các trang trại có nhiều lồng nuôi, nếu người quản lý chỉ dựa vào kinh nghiệm hoặc kiểm tra thủ công theo từng thời điểm, những biến động nhỏ có thể không được phát hiện kịp thời. Khi cá đã nổi đầu, bỏ ăn hoặc xuất hiện tỷ lệ chết bất thường, thiệt hại thường đã bắt đầu xảy ra.
Bên cạnh vấn đề sức khỏe đàn cá, việc kiểm soát lượng thức ăn và đưa hệ số chuyển đổi thức ăn FCR về ngưỡng hợp lý cũng là một yêu cầu quan trọng. Thức ăn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí nuôi cá. Vì vậy, ghi nhận chính xác lượng cám sử dụng, tốc độ tăng trưởng và tình trạng sức khỏe đàn cá sẽ giúp trang trại hạn chế lãng phí, kiểm soát giá thành và nâng cao lợi nhuận.
Giải pháp nuôi cá lồng bè thông minh được định hướng không nhằm thay thế hoàn toàn kinh nghiệm của người nuôi, mà giúp kinh nghiệm đó được bổ sung bằng dữ liệu chính xác và những cảnh báo có căn cứ.
Kết hợp cảm biến, nhật ký điện tử và trợ lý AI FarmGo
Theo nội dung được hai bên thảo luận, mô hình nuôi cá lồng bè thông minh có thể được xây dựng trên ba lớp công nghệ liên kết với nhau.
Lớp thứ nhất là hệ thống thiết bị cảm biến dùng để theo dõi các chỉ số môi trường quan trọng như oxy hòa tan, độ pH, nhiệt độ, độ mặn và độ trong của nước. Dữ liệu được ghi nhận liên tục sẽ giúp trang trại theo dõi biến động môi trường thay vì chỉ đo thủ công tại một vài thời điểm trong ngày.
Lớp thứ hai là phần mềm FarmGo, hỗ trợ người lao động ghi nhật ký điện tử theo thời gian thực cho từng lồng bè. Các thông tin như lượng thức ăn, thuốc, khoáng chất, tình trạng đàn cá, số lượng hao hụt, kết quả kiểm tra môi trường và công việc đã thực hiện được tập trung trên một hệ thống duy nhất.
FarmGo hiện đã hỗ trợ quản lý tổng đàn, thức ăn, thuốc, tồn kho, thu hoạch, chi phí và báo cáo cho từng ao hoặc lồng bè. Dữ liệu phát sinh được cập nhật tức thời, giúp chủ trang trại có thể theo dõi tình hình sản xuất từ xa trên điện thoại hoặc máy tính.
Lớp thứ ba là trợ lý ảo AI được tích hợp trong FarmGo. Trợ lý có khả năng tổng hợp dữ liệu cảm biến với nhật ký sản xuất để phát hiện những dấu hiệu bất thường. Chẳng hạn, dù các chỉ số môi trường vẫn nằm trong ngưỡng cho phép, hệ thống có thể nhận thấy lượng thức ăn giảm liên tục trong nhiều ngày và cảnh báo nguy cơ đàn cá đang gặp vấn đề về sức khỏe.
Không chỉ đưa ra báo cáo tóm tắt, trợ lý AI còn được định hướng tham chiếu tới tài liệu chuyên môn về nhận diện bệnh và phương pháp xử lý của các nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành. Trên cơ sở đó, hệ thống hỗ trợ cảnh báo, gợi ý nguyên nhân và đề xuất hướng kiểm tra hoặc xử lý ban đầu cho người quản lý.
Các đề xuất của AI đóng vai trò hỗ trợ ra quyết định, với những dấu hiệu nghiêm trọng, người nuôi vẫn cần liên hệ cán bộ kỹ thuật hoặc chuyên gia thủy sản để kiểm tra trực tiếp.
Giảm sức lao động nhưng vẫn nâng cao khả năng kiểm soát
Khi dữ liệu cảm biến, nhật ký chăn nuôi và báo cáo quản trị được kết nối, người lao động sẽ giảm đáng kể thời gian đo đạc, ghi chép, tổng hợp và gửi báo cáo thủ công.
Chủ trang trại không cần thường xuyên có mặt tại từng khu vực nuôi nhưng vẫn có thể biết lồng nào đang có dấu hiệu bất thường, lượng cám đã sử dụng, tỷ lệ hao hụt, chi phí phát sinh và tiến độ của vụ nuôi.
Thực tế triển khai FarmGo tại mô hình nuôi cá lồng bè thông minh cho thấy phần mềm có thể số hóa nhật ký cho từng lồng, từ lượng thức ăn, thuốc, khoáng đến tình trạng dịch bệnh và môi trường nuôi. Dữ liệu này đồng thời phục vụ tổng hợp chi phí, doanh thu và lợi nhuận.
Thách thức không chỉ nằm ở công nghệ
Hai bên cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng khó khăn lớn nhất trong quá trình triển khai mô hình nuôi cá lồng bè thông minh có thể không nằm ở thiết bị hay phần mềm, mà ở thói quen của người sử dụng.
Nhiều người nuôi chưa quen ghi nhật ký điện tử theo thời gian thực. Nếu dữ liệu không được cập nhật đầy đủ và đúng thời điểm, khả năng phân tích, tính toán FCR và cảnh báo của hệ thống cũng sẽ bị ảnh hưởng.
Đặc biệt phía đại diện của DEKKO cũng lo lắng, khi người làm công ở dưới vùng nuôi ghi nhật ký không chân thực, dẫn đến thiệt hại cho chủ đầu tư.
Vì vậy, giải pháp cần được thiết kế theo hướng đơn giản, dễ thao tác và sát với công việc hằng ngày. Phát hiện những điểm bất thường và cảnh báo đến chủ đầu tư về những điều bất hợp lý trong ghi chép. Quá trình triển khai nên bắt đầu từ một số lồng nuôi thí điểm, chuẩn hóa các nội dung cần ghi chép, đào tạo trực tiếp cho người lao động và từng bước hình thành thói quen sử dụng dữ liệu trong sản xuất.
HIPOTECH cho biết các sản phẩm của doanh nghiệp được phát triển từ nhu cầu thực tế tại trang trại, có khả năng tùy chỉnh theo quy mô và mô hình hoạt động của từng đơn vị. Doanh nghiệp cũng chú trọng chất lượng sản phẩm, dịch vụ hỗ trợ và an toàn dữ liệu người dùng.
Mở ra hướng đi mới cho nuôi biển thông minh tại Việt Nam
Buổi gặp mặt giữa đại diện HIPOTECH và DEKKO là bước trao đổi ban đầu nhưng mang nhiều ý nghĩa đối với định hướng hình thành một giải pháp nuôi cá lồng bè đồng bộ.
Sự kết hợp giữa hạ tầng nuôi biển, thiết bị cảm biến, phần mềm quản lý và trợ lý AI có thể giúp các trang trại chuyển từ phương thức quản lý dựa nhiều vào kinh nghiệm sang phương thức quản trị dựa trên dữ liệu.
Đây cũng là tiền đề để xây dựng những mô hình nuôi biển có khả năng kiểm soát rủi ro tốt hơn, sử dụng thức ăn hiệu quả hơn, giảm sức lao động, minh bạch quy trình sản xuất và từng bước đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc.
Với định hướng hợp tác ba bên cùng có lợi, DEKKO, HIPOTECH và Người nuôi trong mô hình nuôi cá lồng bè thông minh có thể cùng tạo nên một hệ sinh thái nuôi biển hiện đại, trong đó công nghệ thực sự trở thành công cụ đồng hành cùng người chăn nuôi và góp phần phát triển ngành thủy sản Việt Nam theo hướng an toàn, hiệu quả và bền vững.
